Een warmtepomp maakt geen warmte: ze verplaatst die. Ook bij koud weer bevatten de buitenlucht, de bodem of het grondwater energie. De warmtepomp haalt die op en brengt ze op een bruikbare temperatuur om uw woning of uw sanitair warm water te verwarmen.
De cyclus draait op een koelmiddel dat in een gesloten kringloop circuleert, in vier stappen:
Het principe is hetzelfde als bij een koelkast, maar dan omgekeerd gebruikt. Daarom is het rendement zo hoog: alleen de elektriciteit voor de compressor en de ventilatoren of circulatiepompen wordt verbruikt.
Warmtepompen worden ingedeeld volgens de bron waaruit ze warmte halen en het medium waarmee de warmte in het gebouw wordt verdeeld.
Daarnaast bestaat de thermodynamische boiler (of thermodynamische waterverwarmer): een kleine warmtepomp die uitsluitend instaat voor de productie van sanitair warm water.
Drie redenen maken van 2026 een scharnierjaar.
1. Fossiele verwarming wordt duurder. In april 2026 stelde de CREG een stijging vast van ongeveer 40 % van de energiecomponent van gascontracten met vaste prijs, goed voor circa +24 % op de jaarlijkse factuur van een gezin, in de context van het conflict in het Midden-Oosten. Ook elektriciteit werd duurder, maar duidelijk minder (ongeveer +7 % op de jaarlijkse factuur).
2. De ETS2-koolstofheffing komt eraan. De nieuwe Europese koolstofmarkt voor verwarming en transport, aanvankelijk gepland voor 2027, werd uitgesteld tot 2028. Test-Aankoop schat de impact op ongeveer +16 % voor gasverwarming en +21 % voor stookolie, oftewel 250 tot 400 € extra per jaar voor een doorsnee gezin.
3. De gewestelijke regels worden strenger. In Wallonië zijn stookolieketels in nieuwbouw verboden sinds 1 januari 2026, en het decreet van 2 juli 2026 legt het verbod op het installeren of vervangen van stookolie- of kolenketels in bestaande gebouwen vast op 1 januari 2031. In Vlaanderen worden nieuwbouwwoningen sinds 2025 niet meer aangesloten op het aardgasnet. In Brussel is het installeren en vervangen van stookolieketels verboden sinds 1 januari 2025.
In combinatie met zonnepanelen kunt u bovendien een deel van het jaar verwarmen met ter plaatse opgewekte elektriciteit en de CO₂-uitstoot van uw woning sterk verlagen.
De COP (coëfficiënt van prestatie) meet het ogenblikkelijke rendement onder testomstandigheden: een COP van 4 betekent 4 kWh warmte voor 1 kWh elektriciteit. De SCOP (seizoens-COP) zegt meer: hij geeft het gemiddelde rendement over een volledig stookseizoen. Richtwaarden voor België: SCOP van 3 tot 4,5 voor een lucht-water-warmtepomp, van 4 tot 5 voor een geothermische warmtepomp.
Veronderstellingen: warmtebehoefte van 15 000 kWh per jaar, gas aan ongeveer 0,12 €/kWh alles inbegrepen (schatting na de stijging van april 2026), elektriciteit aan ongeveer 0,35 €/kWh alles inbegrepen.
De besparing loopt zo op van ongeveer 400 €/jaar zonder zonnepanelen tot ongeveer 750 tot 800 €/jaar met zelfverbruik. Vanaf 2028, als ETS2 gas met ongeveer 16 % duurder maakt, zou de gasfactuur in dit voorbeeld met ongeveer 300 € extra per jaar stijgen.
Deze cijfers zijn richtwaarden. Uw werkelijke resultaat hangt vooral af van:
Voor een lucht-water-warmtepomp rekent u doorgaans op 8 tot 15 jaar, afhankelijk van de verkregen premies, het isolatieniveau en het aandeel zonne-energie. De berekening wordt veel gunstiger als uw ketel sowieso aan het einde van zijn levensduur is: dan moet enkel de meerkost ten opzichte van een nieuwe ketel worden terugverdiend. Geothermie, duurder in aankoop, verdient zich trager terug maar gaat langer mee (de ingegraven collectoren hebben een levensduur van meerdere decennia).
Een warmtepomp is efficiënter naarmate het temperatuurverschil tussen de bron en het verwarmingscircuit kleiner is.
Wat de afgifte betreft: vloerverwarming volstaat met water van 30 tot 40 °C, ideaal voor een warmtepomp. Klassieke radiatoren vragen 55 tot 70 °C, wat het rendement verlaagt; lagetemperatuurradiatoren of overgedimensioneerde radiatoren worden dan aanbevolen.
Indicatieve prijsklassen op de Belgische markt in 2026, voor een woning van 140 tot 200 m² (vermogen van 8 tot 10 kW), inclusief installatie, exclusief btw:
Niet inbegrepen: de eventuele aanpassing van de afgifte (vloerverwarming, nieuwe radiatoren) en de versterking van de elektrische aansluiting indien nodig. Reken ook op 150 tot 250 € per jaar voor onderhoud.
Op een lucht-water-warmtepomp van 12 000 € excl. btw levert de overgang van 21 % naar 6 % een besparing op van 1 800 €.
Tot 30 september 2026 liep de woningpremie voor een verwarmingswarmtepomp van 1 200 € tot 3 600 €, volgens inkomenscategorie (voorafgaande woningaudit verplicht, woning ouder dan 15 jaar). Deze regeling is nu afgesloten.
Sinds 1 oktober 2026 vervangt één enkel systeem meer dan 120 steunmaatregelen:
De gewestelijke Renolution-premies zijn opgeschort sinds 1 januari 2025 en voor warmtepompen is tot nu toe geen nieuwe regeling vastgelegd. Resterende pistes:
Belangrijkste voorwaarden:
Voor een lucht-lucht-warmtepomp moet het toestel minstens klasse A+ halen in verwarming en ofwel actieve koeling uitgeschakeld hebben, ofwel een woning uitrusten die volledig zonder fossiele brandstof werkt.
Nieuwbouw is het ideale terrein voor een warmtepomp: performante isolatie, luchtdichtheid, vloerverwarming vanaf het ontwerp. De EPB-eisen leggen sowieso een minimaal aandeel hernieuwbare energie op, en de gewestelijke regels sluiten de deur voor fossiele energie steeds verder: geen stookolie in nieuwbouw in de drie gewesten, geen aardgasaansluiting voor nieuwbouw in Vlaanderen. In Wallonië moeten nieuwe gebouwen een minimaal aandeel hernieuwbare energie integreren (35 % voor gebouwen kleiner dan 1 000 m²). Een warmtepomp gecombineerd met zonnepanelen is de eenvoudigste manier om hieraan te voldoen.
Een warmtepomp is geen wondermiddel voor een slecht geïsoleerde woning. Ze is weinig geschikt als u slechts beperkte werken plant (enkele ramen, een deel van het dak) met hogetemperatuurradiatoren. In dat geval is een hybride warmtepomp die samenwerkt met uw bestaande ketel vaak een goed compromis.
Ze wordt zeer relevant bij een globale energierenovatie (dak, muren, vloeren, buitenschrijnwerk), vooral in combinatie met vloerverwarming of lagetemperatuurradiatoren en zonnepanelen. Dat is ook de logica van het nieuwe Waalse Rénopack, dat volledige projecten financiert in plaats van losse posten.
Bij verwarming presteert de warmtepomp het best met lagetemperatuurverwarming, in het bijzonder vloerverwarming. Ze werkt ook met radiatoren, wandverwarming of ventiloconvectoren. Voor sanitair warm water kiest u een lucht-water-warmtepomp met geïntegreerd boilervat of een thermodynamische boiler.
Bij koeling bestaan twee modi:
Installatie: voor een lucht-lucht- of lucht-water-warmtepomp is de duur van de werken vergelijkbaar met de vervanging van een ketel (één tot drie dagen). Voor een geothermische warmtepomp komt daar de aanleg van de collectoren bij: verticale boring (enkele tientallen meters) of horizontale sleuven over een grote tuinoppervlakte.
Onderhoud:
Levensduur: 15 tot 20 jaar voor de warmtepomp zelf, aanzienlijk langer voor de geothermische collectoren.
De meeste residentiële lucht-lucht- en lucht-water-warmtepompen vereisen noch een stedenbouwkundige vergunning noch een melding, op voorwaarde dat de buitenunit de lokale regels respecteert (plaatsing, zichtbaarheid vanaf de openbare weg, geluid ten opzichte van de buren). Controleer in een appartement ook het reglement van mede-eigendom.
Geothermische warmtepompen zijn anders: boringen en onttrekkingen uit een watervoerende laag zijn, naargelang het gewest en de diepte, onderworpen aan een melding of een milieuvergunning. Informeer u bij uw gemeente voordat u het project opstart.
Dezelfde principes gelden voor kantoren, winkels, rusthuizen of werkplaatsen, met bijkomende aandachtspunten: afgenomen vermogen, capaciteitstarief, verplicht hernieuwbaar aandeel in nieuwe gebouwen en binnenkort ETS2 voor gasverwarming.
De meest efficiënte hefboom is de warmtepomp te koppelen aan een fotovoltaïsche installatie om de kost van elke verbruikte kWh te verlagen. Hier komt de derdeninvestering van We Green volledig tot zijn recht: wij financieren, installeren en exploiteren de zonnepanelen op uw dak, zonder investering van uw kant, en u koopt de geproduceerde elektriciteit aan een prijs die vooraf voor de duur van het contract is vastgelegd (PPA). Uw warmtepomp draait zo gedeeltelijk op zonne-energie die goedkoper is dan netstroom, en u verzekert een deel van uw energiebudget tegen volatiele prijzen.
Wat zijn de nadelen van een warmtepomp? Een hogere initiële investering dan een ketel, een rendement dat sterk afhangt van isolatie en afgiftesysteem, en een buitenunit die goed moet worden geplaatst om geluidshinder te beperken. Moderne warmtepompen zijn wel zeer stil (vaak minder dan 40 dB op enkele meters afstand).
Gasketel of warmtepomp: wat kiezen in 2026? Het hangt af van uw woning. In een goed geïsoleerde woning is de warmtepomp goedkoper in gebruik, en de gasprijs zal met ETS2 vanaf 2028 verder stijgen. In een slecht geïsoleerde woning begint u best met isolatie of kiest u voor een hybride warmtepomp. Zie ook ons artikel Warmtepomp of klassieke ketel: wat is de beste keuze voor uw woning?
Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig om een warmtepomp te voeden? In ons voorbeeld verbruikt de warmtepomp ongeveer 4 300 kWh per jaar. Met moderne panelen van ongeveer 450 Wp die elk bijna 400 kWh per jaar produceren in België, zijn er een tiental panelen nodig om dit verbruik op jaarbasis te compenseren. Let op: de zonneproductie is vooral zomers, terwijl de verwarming in de winter nodig is. Een batterij en slimme sturing verhogen het werkelijk zelfverbruikte aandeel.
Werkt een warmtepomp zonder zonnepanelen? Ja, perfect. Zonnepanelen verbeteren de rendabiliteit, maar zijn niet noodzakelijk.
Is een warmtepomp bestand tegen vorst? Ja. Warmtepompen zijn zeer verspreid in de Scandinavische landen, zoals Noorwegen of Zweden, waar de winters veel strenger zijn dan in België.
Wat zijn de alternatieven voor een warmtepomp? De pelletkachel of pelletketel (hout), de aansluiting op een warmtenet waar dat bestaat, of, enkel voor warm water, een thermodynamische boiler.
Wat is de levensduur van een warmtepomp? Gemiddeld 15 tot 20 jaar, met regelmatig onderhoud.
Kan ik in Wallonië na 30 september 2026 nog een premie krijgen? Niet meer in de vorm van de oude woningpremie. Nieuwe dossiers verlopen via Rénopack of Rénoprêt, met verplichte energieaudit.
Een project voor een warmtepomp, zonnepanelen of energierenovatie? De teams van We Green analyseren uw gebouw, dimensioneren de passende oplossing en vertellen u op welke steun en welk btw-tarief u recht hebt. Voor bedrijven en mede-eigendommen bieden wij ook zonne-energie via derdeninvestering aan, zonder startinvestering. Neem contact met ons op via www.we-green.be.
.webp)