
Een lucht-lucht-warmtepomp produceert geen warmte: hij verplaatst deze. Het systeem haalt warmte uit de buitenlucht en brengt deze over naar de binnenkant van uw woning. Het principe is identiek aan dat van een koelkast, maar dan in omgekeerde richting.
Het koelcircuit werkt in 4 stappen. Deverdamper (buitenunit) absorbeert de warmte uit de buitenlucht: het koudemiddel, dat op dit punt erg koud is, verdampt door deze warmte op te nemen. De compressor drukt dit gas samen, waardoor de temperatuur sterk stijgt. De condensor (binnenunit) geeft deze warmte af aan de ruimte in de vorm van warme lucht. Het expansieventiel brengt het koudemiddel terug naar een lage druk om de cyclus opnieuw te starten. In de koelmodus werkt de cyclus in omgekeerde richting.
Omdat warmte wordt verplaatst in plaats van geproduceerd, is het systeem uitzonderlijk efficiënt: voor elke verbruikte kWh elektriciteit produceert een moderne lucht-lucht-warmtepomp 3 tot 5 kWh aan warmte.
De COP (Coefficient of Performance) meet het onmiddellijke rendement onder specifieke omstandigheden (meestal 7°C buiten, 20°C binnen). Een COP van 4 betekent dat er 4 kWh warmte wordt geproduceerd voor elke verbruikte kWh elektriciteit. Dit is nuttig om modellen onder gelijke omstandigheden te vergelijken, maar onvoldoende om het werkelijke jaarverbruik in te schatten.
De SCOP (Seasonal COP) is veel representatiever. Deze waarde geeft het gemiddelde rendement over het gehele stookseizoen weer, waarbij rekening wordt gehouden met de typische temperatuurschommelingen in het Europese klimaat. Een SCOP van 4,6 betekent dat de warmtepomp over het hele seizoen 4,6 kWh warmte produceert voor elke verbruikte kWh elektriciteit. Dit is het cijfer dat telt voor het berekenen van uw werkelijke besparingen.
De SEER (Seasonal Energy Efficiency Ratio) is het equivalent van de SCOP voor airconditioning. Belangrijk als u van plan bent de warmtepomp vaak in de zomer te gebruiken.
In België komt het klimaat overeen met de "Average"-zone van de Europese normen. Controleer op de energielabels of de SCOP- en SEER-waarden inderdaad die van de "Average"-zone zijn (en niet "Warmer", wat betrekking heeft op mediterrane regio's).
Een moderne lucht-luchtwarmtepomp (Dual Inverter-technologie) behoudt zijn prestaties tot ongeveer -7 °C buitentemperatuur met een COP die nog steeds hoger is dan 1. Het toestel blijft werken tot -15 °C, maar met een COP die richting de 1 tot 1,5 gaat. In België dalen de temperaturen zelden onder de -10 °C en periodes onder de -7 °C zijn beperkt tot enkele weken per jaar.
Een vaak onderschat punt: de warmtepomp is het meest efficiënt bij koel weer (tussen 0 en 10 °C), oftewel precies in de lente en de herfst. De strenge winter beslaat slechts een fractie van het stookseizoen.
De juiste dimensionering is de belangrijkste stap. Deze vereenvoudigde regels geven een startpunt (te bevestigen door een technicus die uw woning bezoekt):
De capaciteit wordt vaak uitgedrukt in BTU: 9.000 BTU ≈ 2,5 kW (geschikt voor 20 tot 30 m²), 12.000 BTU ≈ 3,5 kW (30 tot 40 m²), 18.000 BTU ≈ 5 kW (45 tot 60 m²), 24.000 BTU ≈ 6,5 kW (60 tot 80 m²).
De klassieke fout is onderdimensioneren om de aanschafkosten te drukken. Een te klein apparaat zal bij koud weer continu op vol vermogen draaien zonder ooit de gewenste temperatuur te bereiken, wat de efficiëntie verlaagt en de compressor voortijdig doet slijten.
Een mono-split combineert één buitenunit met één binnenunit. Dit is de eenvoudigste, goedkoopste en snelste oplossing om te installeren. Ideaal voor het klimatiseren van één hoofdruimte.
Een multi-split combineert één buitenunit met 2, 3 of 4 binnenunits die elk onafhankelijk worden aangestuurd. Flexibeler en vaak voordeliger dan meerdere mono-splits. De installatie is echter complexer en de capaciteit van de buitenunit moet berekend zijn op alle situaties waarin meerdere units tegelijk draaien.
Dual Vane (onafhankelijke uitblaaslamellen) : twee afzonderlijk instelbare lamellen waarmee de lucht naar verschillende zones in de kamer kan worden geleid. Zeer nuttig in grote ruimtes of om dode hoeken te voorkomen in de verwarmingsmodus (warme lucht stijgt immers van nature op).
Soft Air (indirecte luchtstroom) : de luchtstroom wordt naar het plafond afgebogen in plaats van direct op de aanwezigen gericht. Dit voorkomt het ongemak van tocht, wat vooral in de slaapkamer erg prettig is.
Auto Clean+ (automatische reiniging van de verdamper) : een cyclus van snel invriezen gevolgd door ontdooien verwijdert bacteriën en schimmels die zich op het vochtige oppervlak van de verdamper ontwikkelen. Dit vermindert geurtjes, behoudt de luchtkwaliteit en beperkt de noodzaak voor onderhoud.
Geavanceerde filtratie (Allergy Filter + Plasmaster Ionizer) : het wasbare anti-allergiefilter vangt fijnstof, huidschilfers van huisdieren en pollen op. De plasmanionisator neutraliseert bacteriën en virussen in de lucht.
Detectie van open raam : detecteert een plotselinge temperatuurdaling (een teken van een open raam) en verlaagt automatisch het vermogen om energieverspilling door het verwarmen van de buitenlucht te voorkomen.
Aanwezigheidsdetectie : richt de luchtstroom weg van aanwezigen (om tocht te voorkomen) en schakelt over naar de besparingsmodus als de ruimte gedurende een instelbare tijd leeg is.
Geïntegreerde wifi + LG ThinQ-app : hiermee kunt u de warmtepomp op afstand starten, tijdschema's afstemmen op uw zonne-energieproductie en de warmtepomp koppelen aan een EMS (Energy Management System) voor geautomatiseerde aansturing.
Maandelijks (zelf uit te voeren) : reinig de filters van de binnenunit. Deze zijn met water afwasbaar en binnen enkele minuten weer teruggeplaatst. Vervuilde filters verminderen de luchtstroom en kunnen de prestaties met 10 tot 20% verlagen.
Jaarlijks (door een technicus) : controleer de druk van het koelcircuit, de staat van de lamellen van de buitenunit, de elektrische aansluitingen en de condensafvoer.
Om in de gaten te houden : de buitenunit zal bij koud en vochtig weer licht bevriezen en voert automatische ontdooicycli uit. Aanhoudende dikke rijpvorming of abnormale ijsvorming wijst op een probleem dat moet worden nagekeken.
Om uw jaarlijkse verbruik te schatten:
Verbruik (kWh) = Warmtebehoefte van de ruimte (kWh) ÷ SCOP
Voorbeeld: een ruimte van 30 m² met een geschatte warmtebehoefte van 2.500 kWh/jaar. Bij een SCOP van 4,6 verbruikt de warmtepomp ongeveer 540 kWh elektriciteit per jaar. Bij 0,25 EUR/kWh: 135 EUR/jaar om deze ruimte te verwarmen. Met een gasketel aan 12 ct/kWh bovenwaarde en een rendement van 95%: ongeveer 315 EUR/jaar. Besparing: 56% in dit voorbeeld, nog voordat eventuele zonne-energie die de warmtepomp gratis voedt, in rekening wordt gebracht.
Een goed geïnstalleerde warmtepomp presteert altijd beter dan een hoogwaardig model dat slecht is geplaatst. Drie punten zijn hierbij doorslaggevend.
De dichtheid van het koelcircuit : elk lek in het koelmiddel verlaagt direct de prestaties en kan de compressor beschadigen. Dit moet bij de inbedrijfstelling worden getest.
De koelleiding : bij een lengte van meer dan 7 tot 10 meter treden er verliezen op. De leiding moet perfect geïsoleerd zijn en beschermd tegen uv-straling en weersinvloeden.
De positie van de buitenunit : er moet een vrije luchtcirculatie zijn. De unit mag niet in een afgesloten ruimte staan waar de uitgeblazen koude lucht opnieuw wordt aangezogen en moet toegankelijk zijn voor onderhoud.